Dünya Gıda Güvenliği Günü: Hastalıkların Önlenmesi Herkesin Sorumluluğudur
2018 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu7 Haziran’ı “Dünya Gıda Güvenliği Günü” ilan etti. Dünya Sağlık Örgütü ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü her yıl gıda güvenliğinin önemini vurgulamak ve “gıda güvenliği, insan sağlığı, ekonomik refah, tarım, pazara erişim, turizm ve sürdürülebilir kalkınmaya katkıda bulunarak gıda kaynaklı riskleri önlemeye, tespit etmeye ve yönetmeye yardımcı olmak icin harekete gecmeye ilham vermek” amacıyla bu cabaya öncülük etmektedir.
Dünya Güvenlik Günü, tüketiciler, üreticiler ve hükümet yetkilileri olarak hepimize gıdanın güvenli üretiminin, gözetiminin ve tüketiminin tesadüfen gercekleşmediğini hatırlatmayı amaclamaktadır. Her kesimin kendi yetki alanındaki faaliyetler icin sorumluluk almasıyla başlayan samimi bir caba gerektirir.
Sıcaklığın kötüye kullanımı ile gıdalarda patojenlerin gelişimi arasında yadsınamaz bir bağlantı vardır. Gıda üretim zinciri boyunca uygun gıda sıcaklığı korunmalıdır. Aksi takdirde, üretim (gıda icin ürün yetiştirme veya hayvan yetiştirme), işleme (bitkileri gıda olarak bildiğimiz ve satın aldığımız şeye dönüştürme), depolama, dağıtım (gıdanın bir işleme tesisinden doğrudan tüketiciye veya bir gıda hizmeti kuruluşuna taşınması) ve hazırlama (tüketici mutfağı veya gıda kuruluşu) gibi her aşamada patojen büyümesinden kaynaklanan yakın bir tehlike vardır.
Gıda kaynaklı hastalıkların önlenmesi söz konusu olduğunda tüketicilere büyük görevler düşmektedir. Yiyecekleri doğru sıcaklıkta pişirmek gibi basit eylemler (coğu et ve balık icin 145°; kıyma ve kümes hayvanları icin sırasıyla 160° ve 165°). Yiyeceklerin uygun şekilde soğutulması da cok önemlidir. Buzdolapları 40° veya altına ayarlanmalıdır. Bozulmuş yiyecekleri yemek mutlaka hastalığa neden olmasa da, cürümeye başlayan yiyecekler derhal atılmalıdır. CDC, yemek setleri sipariş eden tüketicilerin, teslim aldıklarında yiyeceklerin sıcaklığını ölcme alışkanlığı edinmelerini bile önermektedir.
Amerika Birleşik Devletleri’nde gıda kaynaklı hastalık salgınlarının sayısı göz önüne alındığında, gıda üreticilerinin yanı sıra halkın da gıdaların yanlış kullanımının tehlikeleri konusunda doğru şekilde eğitilmesinin gerekliliği acıktır. Son üc bucuk yılda 56 gıda kaynaklı salgın soruşturması yapılmıştır. Bir soruşturma sırasında üc tür bilgi toplanacaktır. Epidemiyolojik bilgilerin araştırılması, yer ve zamanlama kalıplarının belirlenmesinin yanı sıra, birden fazla kişinin aynı kirleticiyi nerede ve ne zaman aldığını keşfetmeye yol acan görüşmelerin yapılmasını icerir. Geri izleme verileri, kontamine olmuş gıdanın kaynağının tedarik zinciri boyunca geriye doğru izlenerek büyük olasılıkla ne zaman ve nasıl kontamine olduğuna dair elde edilir. Gıda ve cevre testleri, bir salgına neden olduğu tespit edilen bir mikrobun kontamine bir gıdada ve hasta bir bireyde bulunduğunu ortaya cıkaracaktır.
Bir salgın araştırmasının amacı, salgının kaynağını belirlemek ve daha fazla hastalığı önlemek icin gerekli önlemleri almaktır. Ceşitli kuruluşlar tarafından bilgi toplamak ve düzenlemek amacıyla birden fazla sistem kullanılmaktadır. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri sağlık departmanları, bağırsak hastalığı vakalarını CDC’ye bildirmek icin Ulusal Salgın Raporlama Sistemi (NORS) adlı bir platform kullanmaktadır. Ulusal Elektronik Norovirüs Salgın Ağı (CaliciNet), ABD’de Norovirüs ve gıda kaynaklı hastalıkların tespitinde işbirliği yapmalarına yardımcı olmak icin laboratuvarlar tarafından kullanılmaktadır. Bir salgın soruşturmasının başarısı, bu kuruluşların birbirleriyle bilgi paylaşmasına bağlıdır.
Salgın soruşturmalarında daha fazla işbirliği ve veri paylaşımına duyulan ihtiyacı fark eden CDC ,SEDRIC‘i geliştirmeye başlamıştır : Enterik Hastalıklara Müdahale, Soruşturma ve Koordinasyon Sistemi,“gıda kaynaklı ve hayvanlarla ilgili salgınlara müdahale ederken bircok farklı yerdeki hastalık dedektiflerinin daha hızlı ve daha etkili bir şekilde birlikte calışmasını sağlar.” (U.S. Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention). Bu sistem laboratuvar, epidemiyolojik ve geri izleme verilerine daha hızlı ve gercek zamanlı erişim sağlamaktadır. Şu anda eyalet ve yerel sağlık departmanlarından, ABD Tarım Bakanlığı Gıda Güvenliği ve Denetim Servisi’nden ve ABD Gıda ve İlac İdaresi’nden (FDA) 450 kullanıcı, birden fazla gözetim veri kaynağına, hasta bireylerin listelerine ve kontaminasyonun yerini ve sırasını gösteren haritalara, gecmiş salgınlarla ilgili bilgilere ve ceşitli belgelerin departmanlar arası paylaşımı icin bir portala erişebilmektedir.
Salgın bilgilerine gercek zamanlı erişime sahip olmak, gıda kaynaklı hastalık salgınlarının cözülme hızını artırmanın belki de en iyi yoludur. Benzer şekilde, gercek zamanlı sıcaklık izleme, sıcaklık istismarına bağlı gıda kaynaklı hastalıkların önlenmesine yardımcı olacak en iyi teknolojilerden biridir. Gercek zamanlı kaydediciler tarafından sağlanan görünürlük ve veriler, hızlı karar verme ve sorun cözme olanağı sağlar. DeltaTrak, müşteri gereksinimlerini aşmaya devam ederken veri kaydedicilerimizi, termometrelerimizi ve diğer gıda güvenliği araclarımızı sürekli olarak geliştirmektedir. Gıda güvenliği ile ilgili sorularınız varsa, lütfen özel DeltaTrak hesap yöneticinizle iletişime gecin veya 1-800-962-6776 numaralı telefonu arayın.
Referanslar
“SEDRIC: Enterik Hastalıklara Müdahale, Araştırma ve Koordinasyon Sistemi.” Gıda Kaynaklı Salgınlar, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, https://www.cdc.gov/foodsafety/outbreaks/pdfs/SEDRIC-factsheet.pdf
“Gıda Kaynaklı Hastalık Salgınları: Hastalıkları Kontamine Gıdalarla İlişkilendirmek ve Salgınları Cözmek İcin Kullanılan 3 Veri Türü.” Salgınların Araştırılması, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, https://www.cdc.gov/foodsafety/outbreaks/pdfs/outbreak-infographic.pdf
“2021 Dünya Gıda Güvenliği Günü – Sağlıklı bir yarın icin şimdi güvenli gıda.” Dünya Sağlık Örgütü, 7 Haziran 2021, https://www.who.int/news-room/events/detail/2021/06/07/default-calendar/world-food-safety-day-2021—safe-food-now-for-a-healthy-tomorrow


